Bulabildigim hadislerin kaynaklarını ekliyorum. Konunun ilk mesajı ile degiştirilirse daha güzel olur kanaatindeyim..
1. Hayırlı işlerde sağı, adi işlerde solu kullanmak.
Aişe Annemiz; "Rasûlullah (S.A.v.) yapabildiği her şeyde; temizliğinde, ayakkabısm giymede, çıkarmada kısaca her isinde sağdan başlamayı severdi." (Benzer hadisler için bk. Buhârî, salât 47, at`ime,5; Müslim tahâret ‚ 66, 67; Ebû Dâvûd, libâs 41; Tirmizî, Cum`a 75; Nesâî, tahâret 89 gusl 17, zinet 8, 62; Ibn Mâce, taharet 42; Müsned VI/94,130,147, 1 B8, 202, 210) "Sağ elini abdestine, yemeğine, sol elini helasina ve diğer eziyet veren şeylerine kullanırdi" Hafsa validemiz de: "Sağ elini yemesine, içmesine ve elbisesini giyip çıkarmaya, sol elini ise bunun dışındakilere kullanırdi" (E. Davud. Taharet 18)
2. Yemekten önce ve sonra elleri yıkamak.
Selman (r.a)’den şöyle rivayet olunmuştur; dedi ki: Ben Tevrat’ta, "Yemeğin bereketi, yemekten önce elleri ve ağzı yıkamaktır." (sözünü) okumuştum. Bunu Peygamber (s.a)’e anlattım. Bunun üzerine (Hz. Peyamber):
"Yemeğin bereketi yemekten önce elleri, yemekten sonra da elleri ve ağzı yıkamaktır." buyurdu.
3. Yemeğe besmele ile başlamak, ’ın sonsuz ikram ve nimetlerini tefekkür ederek yemek, sonunda da hamd etmek.
(Yemeğe Besmele ile başlayıp, sonunda Elhamdülillah diyenin, daha sofra kalkmadan günahları af olur.) [Taberani>
4. Yemekte tabağın kendi önümüze gelen tarafından yemek.
Hz. İkraş anlatıyor: Resulullah (A.S.m) ile birlikte aynı tabaktan seride (ekmek üzerine et ve suyunun konulduğu bir yemek çeşidi) yiyorduk. Ben ellerimi tabağın değişik yerlerinde/kenarlarında gezdirmeye başlayınca: “Ya İkraş! Bir yerden ye, çünkü yemeğin hepsi birdir/aynıdır.” buyurdu. Sonra değişik hurma türlerinin bulunduğu bir tabak önümüze kondu. Ben önümden yemeye başladım. Resulullah (A.S.m) bu kez “Ya İkraş! Dilediğin yerden yiyebilirsin, çünkü bu, bir tek çeşit değildir.” buyurdu (Tirmizî, Et’ime, 41).
5. Yerde bir sofra bezinin üstünde yemek. İhtiyaç olduğu takdirde masada da yenilebilir.
Peygamber efendimiz S.A.v’in yemek adabı ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=24246. Yemeğe sofradakiler ile beraber başlamak.
Peygamber efendimiz S.A.v’in yemek adabı ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=24247. Acıkmadıkça yememek, tam doymadan yemeği bırakmak.
İnsanoğlu midesinden daha zararlı bir kap doldurmamıştır. İnsanoğluna belini doğrultacak birkaç lokma kâfidir. Mutlaka yemesi gerekiyorsa üçte birini yemeğe, üçte birini suya, üçte birini de nefes alıp vermeğe bırakmalıdır. (Tirmizi, Mâce Et’ime, Müsned)
8. Tabağa az yemek koydurtup artık bırakmamak.
Az yeme ve içmenin faydaları ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=3714 9. Sofrada sağ dizi dikip, sol dizi yere yatırmak.
Sofraya edepli bir şekilde oturmalı ve bu edebi sonuna kadar muhafaza etmelidir! Resulullah efendimiz yer sofrasına bazen diz çöker, bazen de sağ ayağını bükerek sol ayağı üzerine oturup buyururdu ki:
(Yaslanarak yemek yemem! Ben ancak, Allahü teâlânın bir kuluyum; köle nasıl yerse öyle yer, nasıl oturursa öyle otururum.) [Buhari]
10. Saf ipek ve saf altın Ümmet-i Muhammed’in erkeklerine haram kılınmıştır.
Abdullah b. Amr b. As’ın rivayet ettiği adisin meali şöyledir:
“Ümmetimden kim altından bir şey takarsa, bunu takmakta olduğu halde ölürse, Allah ona cennet altınını haram kılar. Yine ümmetimden kim ipekten elbise giyerse ve üzerinde bu ipekten elbise bulunduğu halde ölürse, Allah ona cennet ipeğini haram kılar.”
11. Selamı yaymak. Selam, kelamdan önce gelir.
"Size bir selâm verildiği zaman, ondan daha iyisiyle selam verin veya aynıyla karşılık verin..." (4/Nisâ, 86).
Bir sahabe Hz. Peygamber’e (A.S.m.) "İslâm’ın hangi işi daha hayırlıdır?" diye sorduğunda, Resûlullah şöyle buyurmuştur: "Yemek yedirmen, tanıdığına ve tanımadığına selam vermendir" (Buhârî, İman, 6-20).
"..Size, yaptığınız takdirde birbirinizi seveceğiniz bir şeyi haber vereyim mi? Aranızda selâmı yayınız!..." (Müslim, Îman, 93). "Şüphesiz ki, Allah katında insanların en iyisi, önce selâm verendir" (Ebû Davûd, Edeb 133)
12. Eve girince ilk söz ev halkına selam vermek olmalıdır.
"...Evlere girdiğiniz vakit Allah tarafından kutlu, güzel bir yaşama dileği olarak kendinize (kendinizden olan ev halkına) selâm verin..." (en-Nûr, 24/61)
13. Selamla birlikte samimiyetle, tebessüm ederek musafahada bulunmak.
“Güler yüzle insanlara selâm vermen sadakadır.” (Câmiü’s-Sağîr, 4/1513)
14. Musafaha ile birlikte, hürmet, samimiyet ve şefkate vesile olan kucaklaşmalar yapılabilir. Süfli hisleri uyandıracak sarılmalar caiz değildir.
"İki Müslüman karşılaşıp musafaha yaparlarsa, Cenâb-ı Hak, onlar ayrılmadan her ikisinin de günahını bağışlır. Ebu Davud, Edeb: 143
15. Musafahada önce eli uzatan çekmelidir. Biz çekersek buluşmadan memnuniyetsizlik manası çıkabilir.
Musafaha hakkında bilgi ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=153016. İlmiyle amil din adamları ile adil devlet başkanlarının eli öpülür, beşeri hisleri yok olmuş yaşlı hanımlara selam verilebilir, gerekirse eli de öpülebilir. Yeter ki fitneye sebep olmasın.
. Âişe Validemiz (r.a.) ise Resulullahta (A.S.m.) gördüğünü şöyle nakletmektedir:
“Resulullahın (A.S.m.) mübarek eli hiçbir yabancı kadının eline kesinlikle değmedi.” Buharî, Ahkâm, 49; İbni Mâce, Cihad: 43.
17. Hediyeleşmek ve gelen hediyeye aynıyla veya daha güzeliyle karşılık vermek.
Hz. Aişe (radıyAllahu anhâ) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm), hediyeyi kabul eder, ona karşılıkta bulunurdu." (Buharî, Hibe 11; Ebu Davud, Büyu 87, (3536); Tirmizî, Birr 34, (1954).)
Enes (radıyAllahu anh) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:
"Bana bir koyunun inciğe kadar ayağı hediye edilse kabul ederim, böyle bir yemeği yemeye çağrılsam icabet ederim." (Tirmizî, Ahkam 10, (1338).)
18. Az gülmek, gülünce kahkaha ile değil, tebessüm ederek gülmek. Mütebessim olmak.
“Az gül. Çünkü çok gülmek kalbi öldürür (katılaştırır).” (Tirmizî, Zühd, 2; İbn Mace, Zühd, 19)
“Güler yüzle insanlara selâm vermen sadakadır.” (Câmiü’s-Sağîr, 4/1513)
“Allah yumuşak ve güler yüzlü kimseyi sever.” (Câmiü’s-Sağîr, 2/503)
19. Çoğu zaman susmak, tefekkür etmek, ihtiyaç olunca konuşmak.
"Allah’a ve âhiret gününe îman eden kimse hayırlı söz söylesin yahut sussun." Buhârî. Müslim. Ebû Dâvud.
20. Tane tane, orta bir ses tonuyla konuşmak. Çok mühim şeyleri üç defa tekrar etmek.
“Konuştuğu zaman onun kelimelerini saymak isteyen sayabilirdi.” (Buhârî, Menâkıb, 23)
“İyice anlaşılmasını istediği kelime ve cümleleri, üç kere tekrar ederdi.” (Tirmizî, Menâkıb, 9)
21. Konuşmaya ’ın adıyla başlamak ve ’ın adıyla bitirmek.
Bir mü’min de her şeyden önce besmele çekerek ve Allah’a hamdederek konuşmaya başlamalıdır. Böyle başlanmayan her mühim iş bereketsizdir. (Ebû Dâvûd, Edeb 18; İbn Mâce, Nikâh 19) Allah’ı zikretmeksizin çok konuşmak da kalbi katılaştırır. Katı kalpli olanlar ise Allah’tan en uzak kimseler. (Tirmizî, Zühd 62)
22. Nefsi ve dünyalık bir şey için öfkelenmemek. Bir hak zayi olduğunda ve uhrevi meselelerde, ve din hakkı için öfkelenmek.
"(O takva sahipleri) bollukta ve darlıkta harcayıp yedirenler, öfkelerini tutanlar, insanların kusurlarını bağışlayanlardır. Allah da iyilik edenleri sever" (Âl-i İmran, 3/ 134)
Peygamberimiz’e gelerek kendisine öğüt vermesini isteyen bir adama Resulullah (S.A.s); "Öfkelenme!” demiş ve bu sözünü birkaç kere tekrarlamıştır (Riyazü’s-Salihîn, I, 80).
23. Doğru sözle şaka ve mizah yapmak.
Hz. Peygamber (S.A.s) ve ashabının arkadaşlarıyla şakalaştığı görülmüştür. Ebû Hureyre’den: Ashab, Rasûlullah’a, "Ya Rasûlullah, sen de bizimle şaka yapıyorsun" dediler. Rasûlullah, "Ben sadece doğruyu konuşurum, haktan başka bir şey söylemem" (Tirmizî, Birr, 57) buyurdu.
24. Boş işler (malayani) ile iştigal etmemek.
“İki büyük sermaye ziyana uğratılmaktadır: Sıhhat ve boş zaman” Hadis-i Şerif
“Kişinin İslâmî güzelliklerinden biri de, malayani şeyleri terk etmesidir.” Hadis-i Şerif
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=13885 25. Uyku için yatınca önce sağ tarafına yatmak, sağ yanağını sağ avucunun içine koymak ve o günün muhasebesini yapmak.
Berâ bin Azib’den (r.a.) rivayet edildiğine göre Resûlullah (A.S.m.) şöyle buyuruyor: "Yatacağın zaman önce namaz abdesti gibi abdest al, sonra sağ tarafına uzanıp yat. Daha sonra da şöyle dua et: ’Allah’ım Sana teslim oldum. İşimi de Sana havale ettim. Seni sevdiğim ve Senden korktuğum için Sana dayandım. Ancak Sana sığınırım. Kurtuluşum da Sendendir. İndirdiğin Kitaba ve gönderdiğin Peygambere imân ettim.’ "Eğer bu şekilde hareket edip o gece ölürsen, Müslüman olarak ölmüş olursun. Öyle ise son sözlerin bunlar olsun." (Müslim, Zikir: 56)
26. Yüzükoyun yatmamak.
Peygamber Efendimiz, mescidde bu şekilde yatan birisini uyandırmış ve "Bu şekilde yatmak Allah’ın sevmediği bir yatış şeklidir" buyurmuştur. (Ebû Dâvud, Edeb:95)
27. Yatağa girdiğinde avuçları açık olarak birleştirerek İhlas, Felak ve Nas surelerini okuyup avucunun içine üfleyip sonra bütün vücudunu sıvazlamak, bunu üç defa tekrarlamak.
Hz.Aişe (radıyAllahu anhâ) anlatıyor: "Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselam) yatağına girdiği zaman, ellerine üfleyip Muavvizateyn’i ( felak ve nas sureleri) ve kulhüvallabu ahad’i okur ellerini yüzüne ve vücuduna sürer ve bunu üç kere tekrar ederdi. Hastalandığı zaman aynı şeyi kendisine yapmamı emrederdi". [Buharî, Fedâilu’l-Kur’ân 14, Tıbb 39, Da’avât 12; Müslim, Selâm 50, (2192); Muvattâ, Ayn t5, (2,942); Tirmizî, Da’avât 21, (3399); Ebu Dâvud, Tıbb 19, (3902).>
28. Beyaz giymek.
Peygamberimizin ( A.S.m) beyaz, siyah, yeşil ve kırmızı renklerden yapılmış elbiseleri çeşitli zamanlar da giydiği bilinmektedir. Ancak çoğu zaman beyaz rengi tercih ettikleri gibi, ashabına da tavsiye etmişlerdir. Kırmızı renk cübbe, hırka ve sarık giydiklerine dair rivayetler vardır.(İbn-i Sa’d, Tabakat I. 451; Buhari, el-Ebed 127 no: 348)
29. Mest giymek.
Sahîh hadîs kitablarından Tirmizî`de Resûlüllah Efendimizin mest giydiği şöyle rivâyet edilmektedir: Habeşistan Meliki Necaşî, Resûl-i Ekrem Hazretlerine iki tane siyah nakışsız mest hediye etti. Bunu alan Resûlüllah hazretleri de, abdest alıp giydi ve üzerine bir müddet mesh etti
30. Ayakkabı giyerken önce sağdan başlamak, çıkarırken de önce soldan çıkarmak.
"Şüphesiz ki Allah’u Teâlâ, her şeye sağdan başlanmasını sever. Hattâ ayakkabılar giyilirken ve çıkarılırken dahi" (Buhârî, Vudû’, 31)
31. Takke ve sarıkla başı kapatıp namazı öyle kılmak.
"Sarıkla kılınan iki rekât namaz, sarıksız olarak kılınan yetmiş rekattan daha hayırlıdır" Taç. c. I. s. 169
32. Soğan ve sarımsak kokusuyla mescid ve meclislere yaklaşmamak.
“Soğan veya sarımsak yiyen kimse evinde otursun, bizden ve mescidimizden uzak dursun” Buharî 160 ve Müslim 73
33. Üzerinde kudsi kelimeler ve ayetler yazılı eşya ile tuvalet ve pis yerlere girmemek.
Kaşında Allah’ın ismi veya Peygamber’in adının yazılı olduğu bir yüzükle helâya giren kişi, yüzüğünü gizlemelidir. Eğer yüzük sol elinde ise taharetleneceğinde parmağından çıkarmalıdır (İbn Abidin, V, 317).
34. Misafire elinde bulunandan ikramda bulunmak. Misafir ve ziyaretçileri temiz bir kılık kıyafetle karşılamalı.
"Allah’a ve âhiret gününe iman eden kimse, misafirine ikram etsin!" (Buhârî, Edeb, 85; Müslim, Îmân, 74)
35. Aksırınca sesi az yükseltip, "Elhamdülillah" demek. Böyle diyene de "Yerhamükellah" demek. Bize dediklerinde "Yehdina ve yehdikümüllah" diye cevap vermek. Bu üçe kadar böyle mukabele şeklinde devam edebilir. Üç defadan fazla aksıran olursa, nezleden aksırmıştır ve mukabele gerekmez.
Hz. Ali (r.a.)’den rivâyet edildiğine göre Rasûlullah (S.A.v.) şöyle buyurmuştur:
“Müslümanın Müslüman üzerindeki altı hakkı vardır.
Karşılaştığında selam verir,
davetine icabet eder,
aksırdığı zaman elhamdülillah derse yerhamükAllah der,
hastalandığında ziyaretini yapar,
öldüğünde cenazesinin ardından yürür,
kendisi için sevdiğini o kardeşi için de sever.” (Dârimî, İstizan: 5; İbn Mâce, Cenaiz: 43)
"Allah hapşırmayı sever, esnemeden hoşlanmaz. Öyleyse sizden biri hapşırır ve Allah’a hamdederse, bunu işiten her Müslüman üzerine, ’yerhamukâllah’ demesi hak (bir vazife) dir. Ancak esnemeye gelince, işte bu, şeytandandır. Biriniz namazda esneyecek olursa, imkân nisbetinde kendini tutsun ve ’hah’ diye ses çıkarmasın. Zira bu, şeytandandır, şeytan kendisine gülüyor demektir." (Buhârî, Edeb 125, 128, Bed’ül-Halk 11; Müslim, Zühd 56, (2994); Ebû Dâvud, Edeb 97, (5028); Tirmizî, Salât 273, (370), Edeb 7, (2747, 2748)).
36. Esnemeyi mümkün olduğu kadar gizlemek. Ağzı elle kapayarak gidermeye gayret etmek. Namazda iken esneme gelirse, ayakta ise sağ elin, diğer hallerde ise sol elin tersi ile ağzı kapatmak münasip olur.
"Allah hapşırmayı sever, esnemeden hoşlanmaz. Öyleyse sizden biri hapşırır ve Allah’a hamdederse, bunu işiten her Müslüman üzerine, ’yerhamukâllah’ demesi hak (bir vazife) dir. Ancak esnemeye gelince, işte bu, şeytandandır. Biriniz namazda esneyecek olursa, imkân nisbetinde kendini tutsun ve ’hah’ diye ses çıkarmasın. Zira bu, şeytandandır, şeytan kendisine gülüyor demektir." (Buhârî, Edeb 125, 128, Bed’ül-Halk 11; Müslim, Zühd 56, (2994); Ebû Dâvud, Edeb 97, (5028); Tirmizî, Salât 273, (370), Edeb 7, (2747, 2748)).
37. Davete icabet ve hediyeyi kabul etmek.
Hz. Aişe (radıyAllahu anhâ) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm), hediyeyi kabul eder, ona karşılıkta bulunurdu." (Buharî, Hibe 11; Ebu Davud, Büyu 87, (3536); Tirmizî, Birr 34, (1954).)
Enes (radıyAllahu anh) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:
"Bana bir koyunun inciğe kadar ayağı hediye edilse kabul ederim, böyle bir yemeği yemeye çağrılsam icabet ederim." (Tirmizî, Ahkam 10, (1338).)
“Müslümanın Müslüman üzerindeki altı hakkı vardır.
Karşılaştığında selam verir,
davetine icabet eder,
aksırdığı zaman elhamdülillah derse yerhamükAllah der,
hastalandığında ziyaretini yapar,
öldüğünde cenazesinin ardından yürür,
kendisi için sevdiğini o kardeşi için de sever.” (Dârimî, İstizan: 5; İbn Mâce, Cenaiz: 43)
38. Gelen misafire ikramda bulunmak.
"Misafir ağırlamak istemeyen kimsede hayır yoktur." (İbn-i Hanbel, IV, 155)
"Allah’a ve âhiret gününe iman eden kimse, misafirine ikram etsin!" (Buhârî, Edeb, 85; Müslim, Îmân, 74)
39. Gözlere sürme çekmek (yatarken)
Hz. Peygamber (S.A.s) yatmadan önce "ismid" Artimnan adı verilen sürmeyi tavsiye etmiştir (Tirmizi, Libâs).
40. Misvak kullanmak
"Misvak kullanın, çünkü misvak ağzı temizler" (Buharî, Savm, 27);
"Eğer müminlere güçlük verecek olmasaydım, onlara her namaz için misvak kullanmayı emrederdim" (Buharî, Cumu’a 8; Müslim, Tahare, 42);
41. Çevreyi temizlemek
"Orada (Mescid-i Kuba’da) günahlardan ve pisliklerden temizlenmeyi seven adamlar vardır. Allah da böyle çok temizlenenleri sever" (Tevbe, 9/108).
"İbrahim ve İsmail’e: "Tavaf edenler, orada ibadet amacıyla oturanlar, rüku ve secde edenler için Evimi (Kabe’yi) temizleyin!" diye emretmiştik" (el-Bakara, 2/135).
42. Sadaka vermek.
"Onlara bildir ki, Allah Teâlâ kendilerine zekâtı farz kılmıştır. Zekatı oranın zenginlerinden al, yoksullarına ver" (Buhârî, Zekât, l; Tevhîd, 1; Ebû Dâvud, Zekât, 5; Nesâî, Zekât, 46; İbn Mâce, Zekât, 1).
"İçinde güneş doğan her gün, insanların her bir mafsalı için kendilerine bir sadaka gerekir. Meselâ; İki kişinin arasında adaletle hükmetmen bir sadakadır. Hayvanına binmek isteyen bir kimseye yardım ederek, hayvana bindirmen veya eşyasını hayvana yüklemen bir sadakadır. Güzel söz bir sadakadır. Namaza giderken attığın her adım sadakadır. Gelip geçene sıkıntı veren şeyleri yoldan kaldırman bir sadakadır" (Buhârî, Sulh, 11; Cihâd, 72,128; Müslim, Zekât, 56; Müsâfirîn, 84; Ebû Dâvud, Tatavvu’, 12; Edeb,160; Ahmed b. Hanbel, II, 316, 350, IV, 423, V, 178).
43. Büyük ve umumi banyolarda tesettürle yıkanmalı, peştamal kullanılmalı.
--
44. Mümkünse her abdest alışta misvak kullanmak.
"Misvak kullanın, çünkü misvak ağzı temizler" (Buharî, Savm, 27);
"Eğer müminlere güçlük verecek olmasaydım, onlara her namaz için misvak kullanmayı emrederdim" (Buharî, Cumu’a 8; Müslim, Tahare, 42);
45. Abdest aldıktan sonra kıbleye dönüp su içmek
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=article&aid=735546. Cömertlik. Cömert ’a yakın, cimri ise ’a uzaktır. Cömertlik kökü cennette olan bir ağacın dünyaya sarkmış dalıdır. Kim o dala tutunursa o dal onu cennete çeker.
"Cömert kişi, Allah’a yakın, Cennet’e yakın, insanlara yakın ve Cehennem ateşinden uzaktır. Hasis insan, Allah’tan uzak, Cennet’ten uzak ve Cehennem ateşine yakındır. Cömert cahil, ibadet eden cimriden Allah’a daha sevimlidir" (Tirmizî, Birr, 40)
47. Çok tefekkür etmek. "Tefekkür gafleti izale eder. Ölümü tefekkür etmek fani lezzetleri acılaştırır. Eşyanın üzerindeki fena damgasını gösterir."
"Resulullah (S.A.s) bir gece kalktı, abdest alıp namaz kıldı. Namazda çok ağladı. Gözlerinden akan yaşlar sakallarını ve secde esnasında yerleri ıslattı. Sabah ezanı için gelen Hz. Bilâl (r.a):
"Ya Resulullah (S.A.s)! Geçmiş ve gelecek bütün günahlarınız affedildiği halde, sizi ağlatan nedir?" deyince, o: "Bu gece Yüce Allah bir ayet indirdi. Beni bu ayet ağlatmaktadır" dedi ve ayeti okudu:
"Göklerin ve yerin yaratılışında, gecenin ve gündüzün gidip gelişinde elbette aklıselim sahipleri için ibret verici deliller vardır" (Âl-i İmrân, 3/190).
Ondan sonra Resulullah (S.A.s): "Bu ayeti okuyup da üzerinde tefekkürde bulunmayan, düşünmeyen kişilere yazıklar olsun" dedi.
48. Suyu üç yudumda ve oturarak içmek
Enes radıyAllahu anh’ın rivayetine göre Resûli Ekrem sallAllahu aleyhi ve sellem bir kimsenin ayakta su içmesini yasaklamıştır. Râvi Katâde şöyle dedi: Biz Enese, ya ayakta yemek nasıldır? diye sorduk. Enes: Ayakta yemek daha beter (veya kötüdür), dedi. (Müslim, Eşribe 113. Ayrıca bk. Tirmizî Eşribe 11)
Ebû Hüreyre radıyAllahu anhdan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Hiçbiriniz ayakta su içmesin. Unutarak içen de kussun!” (Müslim, Eşribe 116)
49. Kabristandan geçerken selam vermek ve onbir İhlas okumak
"Ey kabirler ahâlisi, size selâm olsun! Allah bizi ve sizi mağfiret eylesin. Sizler, bizden önce gittiniz, biz de sizin ardınızdan (geleceğiz)" (Tirmizi, Cenâiz, 58, 59). Kişi, tanıdığı bir kimseye kabrinin başından geçerken selâm verirse, ölü selâmını alır ve onu tanır. Tanımadığı bir kimsenin kabrinin yanından geçerken selam verirse, ölü, selâmını alır (Gazzâli, İhyau Ulûmi’d-din, IV, Ziyâretü’l-Kubur bahsi).
50. Ölmüş kimseleri hayırla yad etmek.
"Bir arkadaşınız öldüğü zamanonu bırakın, onu gıybet edip ayıplamayın." buyurmuştur.(Ebu Davud, Sünen, Edeb, 49, c. IV, s. 275)
Abdullah b. Ömer’den rivayet edilen bir hadiste de "Ölülerinizin iyiliklerini, güzelliklerini anın ve kötülüklerini sarfı nazar edin." buyurmuştur. (Tirmizi, Sünen, Cenaiz, 33, c. II, s. 215; Ebu Davud, Sünen, Edeb, 49, c. IV, s. 275.)
51. Tırnak kesmeye şehadet parmağından başlamak
Tırnak kesmenin belirli bir günü yoktur. Gerektiği her an (yani uzayınca) kesilebilir. Önce ellerinkini, sonra ayaklarınkini kesmek, ellere sağ elin işaret parmağından başlayıp, eller avuç içleri birbirine gelecek şekilde birbirine yapıştırıldığında parmakların oluşturduğu daireyi sağa doğru giderek tamamlamak, sonra sağ ayağın küçük parmağından başlayıp sol ayağın küçük parmağında bitirmek müstehap görülmüştür. (6 Hattâb es-Sübkî, el-Menhel I/189)
52. Tırnağını Cuma günü kesmek
Aişe Validemizden nakledildiğine göre, Rasûllullah Efendimiz: "Kim cuma günü tırnaklarını keserse, Allah onun öbür cumaya kadar ve üç gün daha fazla belâlardan korur" (7 Kidihân (Hindiyye kenarında) NI/411; Hindiyye V/358 Benzer hadisler için bk. el-Hindî, Kenzu`I-ummâl VI/656 659;
53. Kabirleri ziyaret etmek. Gafleti dağıtır ve uhrevi tefekküre vesile olur. Kabristanın kapısına yaklaşınca, kabir halkına gizlice selam verilir. "Ey kabir sakinleri, esselamu aleyküm. Sizler bizden önce geldiniz, bizler de sizleri takip edeceğiz. Size ’tan af ve mağfiret dileriz." Şeklinde selam ifade edilebilir. Sonra ziyaret edilecek merhumun ayakucu tarafından yaklaşılır. Yüzüne müteveccihen veya kıbleye karşı durulur. Kur’an ve dualar okunabilir. Ziyaret esnasında mezarları çiğnemek mekruhtur. Şayet geçip gitmek için başka müsait yol yoksa, merhuma sevap hediye edilerek, geçilebilir. Mezar üzerindeki yeşillikler yolunmaz, bilakis çiçekler ekilir. Kurumuş otlar ayıklanır.
“Kabirleri ziyaret ediniz. Çünkü size âhireti hatırlatır.” İbni Mâce, Cenâiz: 47.
54. Hasta akraba, dost ve arkadaşları ziyaret etmek. Onlara teselli ve ümit vermek. Ziyareti uzun tutmamak. Hastanın hoşa gitmeyecek hallerini başka yerde anlatmamak.
Ebu Hüreyre’nin (r.a.) anlattığına göre, bir zat gelerek Peygamberimize şöyle dedi: “Ya ResulAllah, benim yakınlarım var. Ben onları ziyaret ederim. Fakat onlar bana gelmez. Ben onları iyilik ederim. Onlar bana kötülük eder. Ben onlara yumuşak davranırım, onlar bana kaba davranır.”
Peygamberimiz de kendisine şöyle buyurdu: “Eğer dediğin gibi yapıyorsan, sen onlara kızgın kül yediriyorsun demektir. Onların yaptığı kötülük kendi zararlarınadır. Sen böyle davrandığın müddetçe Allah sana yardımcı olur ve seni onlardan korur.” 4.et-Tac, 5:9.
55. Yatarken sağ tarafına yatmak
Berâ bin Azib’den (r.a.) rivayet edildiğine göre Resûlullah (A.S.m.) şöyle buyuruyor: "Yatacağın zaman önce namaz abdesti gibi abdest al, sonra sağ tarafına uzanıp yat. Daha sonra da şöyle dua et: ’Allah’ım Sana teslim oldum. İşimi de Sana havale ettim. Seni sevdiğim ve Senden korktuğum için Sana dayandım. Ancak Sana sığınırım. Kurtuluşum da Sendendir. İndirdiğin Kitaba ve gönderdiğin Peygambere imân ettim.’ "Eğer bu şekilde hareket edip o gece ölürsen, Müslüman olarak ölmüş olursun. Öyle ise son sözlerin bunlar olsun." (Müslim, Zikir: 56)
56. Abdestli yatmak
Resulullah (sav) buyurdular ki: "Akşamdan (abdestli olarak) temizlik üzere zikrederek uyuyan ve geceleyin de uyanıp Allah`tan dünya ve ahiret için hayır taleb eden hiç kimse yoktur ki Allah dilediğini vermesin." (kutub-u sitte 1755)
57. Anne-babaya itaat etmek, onlara ihsanda bulunmak, kalplerini kırmamak ve hayır dualarını almak.
"Allah size, annelerinize itaatsizliği... Haram kıldı." (Buhârî, Edeb, 4).
-"Size, büyük günahların en büyüğünü bildireyim mi?" diye üç defa sordu. Üç defasında da "evet bildir, Ey Allah’ın Resulü" diyen-ashab-ı kirâma bunların sırasıyla; "Allah’a ortak koşmak, ana-babaya karşı gelmek, haksız yere adam öldürmek ve yalan söylemek" olduğunu belirtir. (Buhârî, Edeb, 6).
58. Yemeğe tuz ile başlamak
"Yemeğe tuzla başlamak ve bitirmek 70 hastalığa şifadır." (Riyadu’n-Nasıhin)
59. Sofrada sirke bulundurmak
(Sirke ne güzel katıktır Allahü teâlâ sirkeye bereket versin, o, benden önceki Peygamberlerin de katığı idi Sirke varsa, başka katığa ihtiyaç olmaz) [İMace]
60. Ayakkabıyı giymeden önce ters çevirmek, içine birşey girmişse silkelemek.
--
61. Yolda başı öne eğik yürümek
.. Yürürken, ayaklarını yerden biraz kaldırıp önlerine hafif eğilerek yürürlerdi. Ayaklarını ses çıkarıp toz kaldıracak şekilde yere sert vurmazlar; adımlarını uzun ve seri atmakla birlikte sukunet ve vekar üzere yürürlerdi. Yürürken, sanki meyilli ve engebeli bir yerden iniyor görünümünü arzederdi. Bir tarafa dönüp baktıklarında, bütün vücudları ile birlikte dönerlerdi. Rastgele sağa sola bakmazlardı. Yere bakışları, göğe bakışlarından daha çoktu. Çoğunlukla göz ucu ile bakarlardı. Ashabı ile birlikte yürürken, onları öne geçirir kendileri arkada yürürlerdi. Yolda karşılaştığı kimselere, onlardan önce hemen selam verirdi." (Tirmizı’nin Şemail isimli kitabının tercümesinden; Prof. Dr. Ali Yardım, Peygamberimiz (sav)’in Şemaili, Damla Yayınevi, 3 Baskı, İstanbul, 1998, s. 66-67) ."
62. Biri seslendiğinde seslenene doğru bütün vücudu ile dönmek
--
63. Cuma günü gusl abdesti almak
“Kim cuma günü abdest alırsa ne güzel! Kim gusül alırsa bu daha da faziletlidir” (bk. Züheylî, el-Fıkhu’l-İslamî, I/387; II/301-302)
“Cuma gününde gusül yapmak akıl-baliğ olan herkese vaciptir” ( Buhari)
64. Güzel koku sürünmek
Peygamberimiz (S.A.s.) dünyadan sevdigi üç şeyden birinin güzel kokudur ( (Nesâî isratü`n-nisâ 1; Müsned NI/128,199, 285.))
65. Yemeği tek bir kaptan yemek
Peygamber efendimiz S.A.v’in yemek adabı ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=242466. Yemekte güzel şeylerden bahsetmek (Yemekte konuşulmaz lafının aslı yoktur)
Yemek esnasında konuşmanın sünnet olduğu söylenemez. Çünkü, bu konuda Hz. Peygamber (A.S.m)’in ne bir emri ne de bir yasağı söz konusudur. Bu sebeple, yerine göre konuşmak, güzel sohbette bulunmak güzeldir, fakat bu bir sünnet olarak algılanamaz.(bk. Münteda’l-fetava’ş-şeriye).
67. Günde iki öğün yemek
Peygamber efendimiz S.A.v’in yemek adabı ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=242468. Camiye Girerken birileri varsa selam vermek yoksa Esselamu Aleyna ve Ala iba dilla hissalihiyn demek.
---
69. Suyu üç yudumda oturarak içmek
Efendimiz -sallallâhu aleyhi ve sellem- suyu ve diğer meşrûbâtı üç nefeste içer (Buhârî, Eşribe, 26) ve bu husûsta da şöyle buyururdu: “Deve gibi bir nefeste içmeyin. İki veya üç nefeste için. Bir şey içeceğiniz zaman besmele çekin; içtikten sonra da «elhamdülillah» deyin! ” (Tirmizî, Eşribe, 13)
70. Evden çıkarken aynaya bakmak
---
71. Sabah hiç birşey yapmadan önce elini yüzünü yıkamak.
Sabah kalkınca yüzü yıkamak farz veya vacip değildir. Ancak hem sıhhat açısından hemde uykunun etkisini üzerimizden atmak için yüzümüzü yıkamanın faydası vardır. Ayrıca temizlik olması bakımından da sünnettir.
Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet Editör
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=317372. Tebessüm etmek.
Resûl-i Ekrem’in gülmesinin tebessüm şeklinde olduğu, ayrıca güler yüzlü oluşuyla yanındakilere sevinç ve huzur verdiği belirtilir. (Buhârî, "Edeb", 68; "Tefsir", 46/2; Müslim, "Fezâ’ilü’ş-şahâbe", 134; Tirmizî, s. 120-124)
73. Yanında ayna taşımak.
Resulullah S.A.v’in Yolculuğa çıktığı zaman, ayna, makas, tarak, misvak gibi şeyleri taşıdığına dair rivayetler vardır. (bk. Irakî, Tahricu ahadisi’l-İhya-İhya ile birlikte, I/254-255).
74. Yanında tarak taşımak.
Resulullah S.A.v’in Yolculuğa çıktığı zaman, ayna, makas, tarak, misvak gibi şeyleri taşıdığına dair rivayetler vardır. (bk. Irakî, Tahricu ahadisi’l-İhya-İhya ile birlikte, I/254-255).
75. Yatmadan önce dişlerini temizlemek.
Hz. Peygamber’in gece misvağı yanında olmaksızın yatmadığı, sabah kalkar kalkmaz ilk işinin dişlerin temizlemek olduğu nakledilir (Ebû Dâvud Tahâre, 30; Ahmed b. Hanbel, I, 373; Dârimî, Salât, 165). Bazı sahabiler, O’nun günde kaç defa dişlerini misvakladığını sayamadıklarını, söylemişlerdir (Ahmed b. Hanbel, III, 445, 446).
76. Yanına gelen çocuklara güzel muamele etmek, onlara dua etmek.
Hz. Enes de kendi gördüklerini şöyle dile getiriyor:
"Peygamberimizi hutbe okurken gördüm, Hasan dizinin üstündeydi. Ne söyleyecekse halka söylüyor, sonra eğilip çocuğu öpüyor ve ’Ben bunu seviyorum’ diyordu."
Ebû Said anlatıyor:
"Peygamber Efendimiz secdede iken torunu Hasan geldi, sırtına çıktı. Peygamber Efendimiz de onun elinden tuttu ve ayağa kalktı. Tekrar rükûa varıncaya kadar onu sırtında tuttu. Rükûdan kalktıktan sonra bıraktı ve çocuk gitti."
77. Davete icabet ve hediyeyi kabul etmek.
Hz. Aişe (radıyAllahu anhâ) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm), hediyeyi kabul eder, ona karşılıkta bulunurdu." (Buharî, Hibe 11; Ebu Davud, Büyu 87, (3536); Tirmizî, Birr 34, (1954).)
Enes (radıyAllahu anh) anlatıyor: "Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:
"Bana bir koyunun inciğe kadar ayağı hediye edilse kabul ederim, böyle bir yemeği yemeye çağrılsam icabet ederim." (Tirmizî, Ahkam 10, (1338).)
“Müslümanın Müslüman üzerindeki altı hakkı vardır.
Karşılaştığında selam verir,
davetine icabet eder,
aksırdığı zaman elhamdülillah derse yerhamükAllah der,
hastalandığında ziyaretini yapar,
öldüğünde cenazesinin ardından yürür,
kendisi için sevdiğini o kardeşi için de sever.” (Dârimî, İstizan: 5; İbn Mâce, Cenaiz: 43)
78. Dua ederken " Subhane Rabbiyel aliyyül ağlel vehhab " ile başlamak.
--
79. Sofra hazırlanırken yardımcı olmak.
İbn Abbas anlatıyor: "Rasûlullah buyurdular ki: "Sizin en hayırlınız, ehline karşı en iyi davrananınızdır. Ben aileme en iyi olanınızım.”
Peygamber efendimiz S.A.v ev halkına karşı nasıl davranırdı ? ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=2364480. Büyükleri sofraya oturmadan sofraya oturmamak.
--
81. Yemeğe başlarken Besmele çekip, Allah’a vermiş olduğu nimetler için şükür etmek.
(Yemeğe Besmele ile başlayıp, sonunda Elhamdülillah diyenin, daha sofra kalkmadan günahları af olur.) [Taberani>
(Besmele ile yenen yemek bereketli olur.) [İbni Mace>
82. Sağ eliyle yemek.
Aişe Annemiz; "Rasûlullah (S.A.v.) yapabildiği her şeyde; temizliğinde, ayakkabısm giymede, çıkarmada kısaca her isinde sağdan başlamayı severdi." (Benzer hadisler için bk. Buhârî, salât 47, at`ime,5; Müslim tahâret ‚ 66, 67; Ebû Dâvûd, libâs 41; Tirmizî, Cum`a 75; Nesâî, tahâret 89 gusl 17, zinet 8, 62; Ibn Mâce, taharet 42; Müsned VI/94,130,147, 1 B8, 202, 210) "Sağ elini abdestine, yemeğine, sol elini helasina ve diğer eziyet veren şeylerine kullanırdi" Hafsa validemiz de: "Sağ elini yemesine, içmesine ve elbisesini giyip çıkarmaya, sol elini ise bunun dışındakilere kullanırdi" (E. Davud. Taharet 18)
83. Ağızda yemek varken konuşmamak, gülmemek.
Yemek adabı ile ilgili geniş bilgi ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=article&aid=899484. Yemek seçmemeye özen göstermek.
Ebû Hureyre (r.a) der ki: "Peygamber Efendimiz, hiçbir yemeği kat’iyyen seçmezlerdi. Önüne konan yemeği, eğer iştahı varsa yer, yoksa yemezlerdi.
Özellikle misâfir oldukları sırada, kendilerine takdîm edilen yemeklerden dolayı, ev sâhibinin gönlünü hoş tutmuşlar ve ikrâm edilen yemekleri son derece sevdiklerini ifâde etmişlerdir.
85. Lokmasını ve aldığı yemeği bitirmek.
Yemek adabı ile ilgili geniş bilgi ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=article&aid=899486. Toplu yemek yenirken herkes yeyip bitirmedikçe sofradan kalkmamak.
Yemek adabı ile ilgili geniş bilgi ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=article&aid=899487. Yemek bitince "Elhamdülillah" demek.
Hz. Peygamber (a.s), yemeğe başlarken besmele çekmeyi unutan kimsenin "Bismillâhi evvelehü ve âhırehü" demesini tavsiye buyurmuştur (Ebû Dâvud, III, 475).
Yemek adabı ile ilgili geniş bilgi ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=article&aid=899489. Yemeği yapana teşekkür etmek.
Yemek adabı ile ilgili geniş bilgi ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=article&aid=899490. Sofra kaldırırken yardımcı olmak.
Peygamber efendimiz S.A.v ev halkına karşı nasıl davranırdı ? ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=2364491. Gezinerek yemek yememek.
Peygamberimiz S.A.v’in yemek adabı ile ilgili geniş bilgi ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=242492. Acıkmadan yemek yememek.
Peygamberimiz S.A.v’in yemek adabı ile ilgili geniş bilgi ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=242493. Yemek tabağını iyice sıyırmak.
Peygamberimiz S.A.v’in yemek adabı ile ilgili geniş bilgi ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=242494. Meyveleri sağ elle yiyip çekirdeğini sol elle çıkarmak.
Peygamberimiz S.A.v’in yemek adabı ile ilgili geniş bilgi ;
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=show_qna&id=242495. Gömleğin düğmelerini aşağıdan yukarı doğru iliklemek,çözerken yukardan aşağı doğru çözmek
--
96. Yeni bir elbise edindiklerinde, onu cuma günü giyerlerdi
(Günlük giyilen elbiseden başka, Cuma günleri giyilecek ayrı bir elbisenin olması ne iyidir.) [İbni Mace]
(Resulullah, aldığı yeni elbiseyi Cuma günü giyer, Allah’a hamd eder, iki rekât namaz kılar ve eskisini de birine verirdi.) [Hatîb]
97. Akşam olduğunda ışığı yakmadan önce perdeleri çekmek.
---
98. Her gün ölümü düşünmek
"Lezzetleri tahrip edip acılaştıran ölümü çok zikrediniz."
http://www.sorularlaislamiyet.com/subpage.php?s=article&aid=1004799. Haksızlığın karşısında susmamak
Kim kötü ve çirkin bir iş görürse onu eliyle düzeltsin; eğer buna gücü yetmiyorsa diliyle düzeltsin; buna da gücü yetmezse, kalben karşı koysun. Bu da imanın en zayıf derecesidir.
Müslim, Îmân, 78; Ebû Dâvûd, Salât, 248.
100. Her gün saçları iki kez taramak
Tirmizî, Şemâil; İbn Kesîr, Şemâilü’r-Resûl, s. 19-24; Şîfa-i Şerif Tercümesi, İstanbul 1314, s. 174; Aliyyül-Karî, Şerh-i Şifâ, İstanbul 1307, ilgili bölüm; Hüsameddin Nakşibendî, s. 6-15; M. Raif Efendi, Muhtasar Şemâil-i Şerîf Tercümesi, İstanbul 1304, s. 5-7, 31 vd., 97 vd.; Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercümesi, I, 149-150; M. Âsım Köksal, İslâm Tarihi, XI, 162 vd.; Hüseyin ALGÜL)
Konu: 1 ile 100 arası bir sayı tutun.. (Okunma sayısı 1098 defa)